سیاست گذاری پیشرفت شهری

سیاست گذاری پیشرفت شهری

تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای ملی پیاده‌سازی هوش مصنوعی در ایمنی راه‌های ایران با رویکرد تلفیقی SWOT، تحلیل کیفی و AHP

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 بخش ایمنی حمل و نقل، مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
2 بخش اقتصاد حمل و نقل، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
3 گروه مهندسی عمران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.22034/judpm.2026.580034.1100
چکیده
سالانه حدود ۱۹ هزار نفر در ایران بر اثر تصادفات جاده‌ای جان خود را از دست می‌دهند. با وجود پتانسیل بالای هوش مصنوعی در کاهش این تلفات، کشور فاقد راهبرد ملی منسجم است. هدف این پژوهش، تدوین و اولویت‌بندی راهبرد ملی پیاده‌سازی هوش مصنوعی در ایمنی راه‌های ایران با رویکرد تلفیقی SWOT-AHP است. پژوهش با رویکرد ترکیبی انجام شد. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه با ۲۰ خبره جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمون در MAXQDA تحلیل گردید. داده‌های کمی از طریق پرسشنامه (۵۰ کارشناس) جمع‌آوری و با SPSS تحلیل شد. برای اولویت‌بندی کمی چالش‌ها از تکنیک AHP استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد مهم‌ترین چالش‌ها به ترتیب: نبود هماهنگی بین دستگاه‌های متولی ۴.۷، کمبود داده‌های استاندارد ۴.۶، محدودیت منابع مالی۴.۵ و تحریم‌ها ۴.۴ است. تحلیل SWOT نشان داد نقاط قوت اصلی ایران شامل ظرفیت علمی دانشگاه‌ها و نیروی انسانی متخصص است و مهم‌ترین فرصت، بهره‌گیری از تجربه کشورهای مشابه (هند و ترکیه) است. راهبرد ملی در سه افق زمانی تدوین شد: کوتاه‌مدت (ایجاد پایگاه داده ملی، تشکیل شورای عالی هوشمندسازی، اجرای پایلوت در البرز و اصفهان)، میان‌مدت (گسترش به ۵ کلان‌شهر، تدوین قوانین حمایتی، توسعه سامانه تصمیم‌یار ملی) و بلندمدت (یکپارچه‌سازی سراسری، توسعه خودروهای متصل، همکاری منطقه‌ای).
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Formulating and Prioritizing National Strategies for Artificial Intelligence Implementation in Road Safety in Iran: An Integrated SWOT, Qualitative Analysis, and AHP Approach

نویسندگان English

Peyman Pejmanzad 1
Parisa Bazdar Ardabili 2
Shahin Shabani 3
1 Transportation Safety Department, BHRC-Road, Housing and Urban Development Research, Tehran, Iran
2 Transportation Economics Department , BHRC-Road, Housing and Urban Development Research, Tehran, Iran
3 Department of Civil Engineering, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

Nearly 19,000 people lose their lives annually in Iran due to road accidents. Despite the high potential of artificial intelligence to reduce these fatalities, the country lacks a coherent national strategy. This study aims to formulate and prioritize a national strategy for AI implementation in road safety in Iran using an integrated SWOT-AHP approach. A mixed-methods design was adopted. Qualitative data were collected through interviews with 20 experts and analyzed using thematic analysis in MAXQDA. Quantitative data were gathered via a questionnaire administered to 50 specialists and analyzed using SPSS. The Analytic Hierarchy Process (AHP) was employed to quantitatively prioritize the challenges. The findings identified the most critical challenges in order of priority as: lack of coordination among responsible agencies 4.7, shortage of standardized data (4.6), financial resource constraints 4.5, and sanctions 4.4. SWOT analysis revealed that Iran's main strengths are the scientific capacity of universities and skilled human resources, while the most important opportunity is leveraging the experiences of similar countries (India and Turkey). The national strategy was developed across three time horizons: short-term (establishing a national database, forming the Supreme Council for Intelligent Transportation, pilot implementation in Alborz and Isfahan provinces), medium-term (expansion to five metropolises, drafting supportive legislation, developing a national decision-support system), and long-term (nationwide integration, development of connected vehicles, regional cooperation).

کلیدواژه‌ها English

Artificial Intelligence
Road Safety
National Strategy
SWOT Analysis
AHP

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 13 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 29 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 05 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 05 مهر 1405