تحلیل راهبردی بازچرخانی و استفادۀ مجدد از آب با بهره‌گیری از مدل QSPM‌- SWOT در چارچوب حکمرانی پایدار

باصری باغ ‏سیاه, حمیده; افخمی, امید; افخمی, مریم

doi:10.22034/judpm.2025.559246.1074

تحلیل راهبردی بازچرخانی و استفادۀ مجدد از آب با بهره‌گیری از مدل QSPM‌- SWOT در چارچوب حکمرانی پایدار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمیده باصری باغ ‏سیاه ¹

امید افخمی ²

مریم افخمی ³

¹ دانشجوی دکتری حکمرانی آب، دانشکدۀ حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

² پژوهشگر حوزۀ روابط بین‌الملل و مدیریت استراتژیک

³ استادیار گروه حکمرانی امور زیربنایی، دانشکدۀ حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/judpm.2025.559246.1074

چکیده

افزایش فشارهای آبی ناشی از رشد جمعیت، توسعۀ شهری و تغییرات اقلیمی، ضرورت توجه به بازچرخانی و استفادۀ مجدد از آب را در تهران افزایش داده است. این پژوهش با بهره‌گیری از مدل‌های SWOT و QSPM و با تمرکز بر نقش شهرداری تهران، به تحلیل عوامل داخلی و خارجی اثرگذار بر حکمرانی بازچرخانی آب پرداخته است. داده‌ها از طریق تحلیل اسنادی و مصاحبه با خبرگان گردآوری شد. نتایج نشان داد تهران از ظرفیت‌های فنی و پژوهشی قابل توجهی برخوردار است، اما ضعف در حکمرانی یکپارچه، کمبود منابع مالی و پذیرش اجتماعی پایین از موانع اصلی توسعۀ این سیاست‌ها به شمار می‌روند. تحلیل QSPM بیانگر آن است که راهبردهای رقابتی (ST) بیشترین جذابیت را دارند؛ به‌ویژه مشارکت با بخش خصوصی برای ارتقای بهره‌وری تصفیه‌خانه‌ها و جذب منابع مالی بین‌المللی بالاترین رتبه را کسب کردند. همچنین، تدوین استانداردهای ملی کیفیت آب بازیافتی و ایجاد مشوق‌های اقتصادی از راهبردهای کلیدی حمایت‌کننده به شمار می‌روند. بر این‌اساس، تقویت هماهنگی نهادی، توسعۀ ابزارهای مالی پایدار و ارتقای آگاهی عمومی می‌تواند مسیر گذار از مدیریت صرفاً فنی به حکمرانی پایدار و مشارکتی آب شهری را فراهم سازد.

کلیدواژه‌ها

امنیت آبی

تصمیم‌سازی چندسطحی

حکمرانی پایدار شهری

سیاستگذاری آب

شهرداری تهران

موضوعات

حکمروایی شهری

عنوان مقاله English

Strategic Analysis of Water Recycling and Reuse Using the SWOT–QSPM Model within the Framework of Sustainable Governance

نویسندگان English

Hamideh Baseri Baghsiyah ¹

Omid Afkhami ²

Maryam Afkhami ³

¹ Ph.D. Student in Water Governance, School of Governance, University of Tehran, Tehran, Iran

² Researcher in the field of International Relations and Strategic Management, Tehran, Iran

³ Assistant Professor, Department of Infrastructure Governance, School of Governance, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده English

Increasing water stress resulting from population growth, urban development, and climate change has intensified the need to pay greater attention to water recycling and reuse in Tehran. This study employs SWOT and QSPM models, with a focus on the role of the Tehran Municipality, to analyze the internal and external factors influencing water recycling governance. Data was collected through document analysis and expert interviews. The results indicate that Tehran possesses considerable technical and research capacities; however, weaknesses in integrated governance, limited financial resources, and low social acceptance constitute the main barriers to the development of these policies. The QSPM analysis shows that competitive (ST) strategies are the most attractive; in particular, partnerships with the private sector to enhance treatment plant efficiency and attract international financial resources ranked highest. Moreover, the formulation of national standards for reclaimed water quality and the establishment of economic incentives are considered key supportive strategies. Accordingly, strengthening institutional coordination, developing sustainable financial instruments, and enhancing public awareness can facilitate the transition from a purely technical management approach to sustainable and participatory urban water governance.

کلیدواژه‌ها English

Water Security

Multi-level Decision-Making

Sustainable Urban Governance

Water Policy

Tehran Municipality

1. Rogers P, Hall AW. Effective water governance. Stockholm: Global Water Partnership; 2003.

2. Tortajada C. Water governance: some critical issues. Int J Water Resour Dev. 2016;32(2):229–232. doi:10.1080/07900627.2015.1121132.

3. Florides F, Giannakoudi M, Ioannou G, Lazaridou D, Lamprinidou E, Loukoutos N, Katsoyiannis IA. Water reuse: a comprehensive review. Environments. 2024;11(4):81.

4. Al-Saidi M, Dehnavi S. Growing the portfolio: circular economy through water reuse in Iran. Front Water. 2024;6:1341715.

5. Abou-Shady A, Siddique MS, Yu W. A critical review of recent progress in global water reuse during 2019–2021 and perspectives to overcome future water crisis. Environments. 2023;10(9):159.

6. Shoushtarian F, Negahban-Azar M. Worldwide regulations and guidelines for agricultural water reuse: a critical review. Water. 2020;12(4):971.

7. Khan UA, Löffler P, Spilsbury F, Wiberg K, Lai FY. Towards sustainable water reuse: a critical review and meta-analysis of emerging chemical contaminants with risk-based evaluation, health hazard prediction and prioritization for assessment of effluent water quality. J Hazard Mater. 2024;480:136175. doi:10.1016/j.jhazmat.2024.136175.

8. Malinauskaite J, Delpech B, Montorsi L, Venturelli M, Gernjak W, Abily M, Stepišnik Perdih T, Nyktari E, Jouhara H. Wastewater reuse in the EU and Southern European countries: policies, barriers and good practices. Sustainability. 2024;16(24):11277. doi:10.3390/su162411277.

9. Peydayesh M, Mezzenga R. The circular economy of water across the six continents. Chem Soc Rev. 2024;53:4333–4348. doi:10.1039/D3CS00812F.

10. Asaad S, Tarawneh A, Suleiman AS. Socio-demographic factors and treated wastewater reuse in the MENA region: insights and implications. Desalination. 2023;565:116830. doi:10.1016/j.desal.2023.116830.

11. Lasseur NMCG, Holstead K, Huitema D. How is the governance of circular economy of water organized? A systematic review of the literature. Ecol Soc. 2025;30(3):36. doi:10.5751/ES-16390-300336.

12. Novalia W, Suwarso R, Nurdin I. Connecting place and multilevel governance for urban river restoration. Territ Polit Gov. 2024;13(10):1461–1486. doi:10.1080/21622671.2024.2336608.

13. Rich D, Andiroglu E, Gallo K, Ramanathan S. A review of water reuse applications and effluent standards in response to water scarcity. Water Secur. 2023;20:100154.

14. Shafiee Neyestanak J, Roozbahani A. Comprehensive risk assessment of urban wastewater reuse in water supply alternatives using hybrid Bayesian network model. Water Resour Manag. 2021;35(14):5049–5072.

15. Ghafoori S, Hassanpour Darvishi H, Mohamadvali Samani H, Taherei Ghazvinei P. Enhancing the method of decentralized multi-purpose reuse of wastewater in urban area. Sustainability. 2021;13(24):13553.

16. OECD. Water governance in OECD countries: a multi-level approach. Paris: OECD Publishing; 2011. doi:10.1787/9789264119284-en.

17. Bakker K. Constructing “public” water: the world in a cup. Water Altern. 2013;6(3):365–385.

18. Pahl-Wostl C. The role of governance modes and meta-governance in the transformation towards sustainable water governance. Environ Sci Policy. 2019;91:6–16. doi:10.1016/j.envsci.2018.10.008.

19. Gurl E. SWOT analysis: a theoretical review. 2017.

20. Phadermrod B, Crowder RM, Wills GB. Importance-performance analysis based SWOT analysis. Int J Inf Manag. 2019;44:194–203.