سیاست گذاری پیشرفت شهری

سیاست گذاری پیشرفت شهری

تحلیل راهبردی نقش شهرداری­ها در مدیریت منابع آب در کلان‌شهر تهران

نوع مقاله : مقالات کاربردی

نویسندگان
منا مسعودی آشتیانی 1
حمید کاردان مقدم 2
1 دانشجوی دکتری مهندسی عمران گرایش علوم و مهندسی منابع آب، عضو کانون خبرگان برنامه‌ریزی و خدمات شهری شهرداری تهران
2 استادیار پژوهشی مؤسسۀ تحقیقات آب وزارت نیرو
10.22034/judpm.2025.557111.1072
چکیده
‌پژوهش پیش رو با هدف تحلیل راهبردی جایگاه و نقش شهرداری‌ها در مدیریت منابع آب شهری و دستیابی به توسعۀ پایدار انجام شده است. در این مطالعه، ابتدا چارچوب قوانین و مقررات مرتبط با مدیریت منابع آب، از جمله قوانین شهرسازی، فضای سبز، کنترل آلودگی و آیین‌نامه‌های مصرف بهینه بررسی شد. سپس، سیاست‌ها و اقدامات پیشنهادی در چهار محور اصلی شامل توسعۀ شهری، طراحی و معماری سازگار با اقلیم، سیاست‌های پهنه‌بندی و همکاری‌های بین‌ بخشی تحلیل شد. در گام بعد، ظرفیت‌های شهرداری‌ها در زمینۀ مدیریت مصرف آب، تبلیغات و فرهنگ‌سازی، ابزارهای مالی و سازوکارهای مشارکتی تشریح شد. ارزیابی تطبیقی تجربه‌های بین‌المللی از کشورهایی همچون ژاپن، کرۀ ‌جنوبی، چین، استرالیا و برزیل نشان داد موفق‌ترین الگوها، تلفیقی از حکمرانی شفاف، فناوری هوشمند، زیرساخت سبز و مشارکت عمومی هستند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که بحران آب شهری در ایران ناشی از ضعف حکمرانی چندسطحی، فرسودگی زیرساخت‌ها، و فقدان فرهنگ مصرف پایدار است و شهرداری‌ها می‌توانند با اصلاح سیاست‌های توسعۀ شهری، اعمال مقررات کاربری زمین بر پایۀ شاخص‌های آبی، یکپارچه‌سازی سامانه‌های نظارتی و بازطراحی الگوی مالی، به محور اصلی گذار به مدیریت پایدار منابع آب شهری تبدیل شوند. پژوهش در نهایت چارچوب اجرایی سه‌مرحله‌ای (کوتاه‌مدت، میان‌مدت، بلندمدت) برای شهرهای ایران پیشنهاد می‌کند که بر مبنای حکمرانی داده‌محور، برنامه‌ریزی بین ‌نسلی و تاب‌آوری اقلیمی طراحی شده است.
کلیدواژه‌ها
حکمرانی شهری
مدیریت منابع آب
توسعه پایدار
شهرداری‌ها
تاب‌آوری اقلیمی
زیرساخت سبز

موضوعات

عنوان مقاله English

Strategic analysis of the role of municipalities in water resources management

نویسندگان English

Mona Masoudi Ashtiani 1
Hamid Kardan Moghaddam 2
1 Department of Civil Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Water Research Institute, Ministry of Energy, Tehran, Iran
چکیده English

This study aims to strategically analyze the position and role of municipalities in urban water resources management and achieving sustainable development. In this study, the framework of laws and regulations related to water resources management, including urban planning laws, green space, pollution control, and efficient consumption regulations, was first examined. Then, the proposed policies and measures were analyzed in four main areas, including urban development, climate-friendly design and architecture, zoning policies, and intersectoral cooperation. In the next step, the capacities of municipalities in the field of water consumption management, advertising and culture building, financial instruments, and participatory mechanisms were described. A comparative assessment of international experiences from countries such as Japan, South Korea, China, Australia, and Brazil showed that the most successful models are a combination of transparent governance, smart technology, green infrastructure, and public participation. The results of the study indicate that the urban water crisis in Iran is caused by weak multi-level governance, deteriorating infrastructure, and a lack of a culture of sustainable consumption. Municipalities can become the main axis of the transition to sustainable urban water resources management by reforming urban development policies, implementing land use regulations based on water indicators, integrating monitoring systems, and redesigning the financial model. The study ultimately proposes a three-stage implementation framework (short-term, medium-term, long-term) for Iranian cities that is designed based on data-driven governance, intergenerational planning, and climate resilience.

کلیدواژه‌ها English

Urban governance
water resources management
sustainable development
municipalities
climate resilience
green infrastructure
1.    Ministry of Energy. National Report on the Status of Water Resources and Consumption in the Tehran Metropolitan Area. Tehran: Office of Planning and Management of Metropolitan Areas. 2023.
2.    Ministry of Energy. Comprehensive Plan for the Management of Tehran Water Resources, Deputy for Studies and Planning of Water Resources. 2022.
3.    Research Center of the Islamic Consultative Assembly. Study of the Challenges of Water Supply in the Tehran Metropolitan Area and Strategies for Dealing with Water Shortage. Office of Energy and Environment. 2021.
4.    Moghaddam HK, Abtahizadeh E, Abolfathi S. Sustainable water allocation under climate change: Deep learning approaches to predict drinking water shortages. Journal of Environmental Management. 2025 Jun 1;385:125600.
5.    Shuster W D, Roy A H, Webb R, Kupfer M. Sustainable management of urban landscapes under water stress: A review of global experiences. Current Opinion in Environmental Sustainability.2021, 50: 44–53.
6.    UN-Habitat. Urban Water Challenges in Tehran: Resilience, Governance, and Sustainability. Nairobi: United Nations Human Settlements Program. 2022.
7.    Department of Water and Sanitation (DWS). National Water and Sanitation Master Plan: Chapter 4 – Water Conservation and Demand Management. Pretoria: Government of South Africa. 2019.
8.    Sharma R, Gupta R, Singh P. Urban green spaces and sustainable water management: A review of challenges and opportunities. Urban Forestry & Urban Greening. 2016. 19: 87–95.
9.    U.S. Environmental Protection Agency (EPA). Water-Smart Landscapes: Designing for Efficiency and Rainwater Reuse in U.S. Cities. 2017.
10.              Keesstra S D, van Beek R, Schotting R. Smart irrigation and water reuse practices in the Netherlands: Integrating technology and policy for sustainable cities. Science of the Total Environment. 2021. 775: 145–168.
11.              Pataki D E, Gillespie T W, Pincetl S. Urban green infrastructure and the water–energy nexus: Balancing ecosystem services and resource constraints. Frontiers in Environmental Science. 2021. 9: 652‑773.
12.              Ajuntament de Barcelona (City Council of Barcelona). Sustainable Urban Drainage and Reuse Strategy (SUDS) for Green Infrastructure. Barcelona City Council, Environmental Area. 2021.
13.              Takahashi M, Tanaka H. Application of IoT-based irrigation control systems for urban green spaces in Japan. Sustainable Cities and Society. 2021. 74: 103158.
14.              Liu J, Zhao D, Gerbens-Leenes W. Improving water use efficiency in urban systems: A global review. Sustainable Cities and Society. 2017. 32: 390–400.
15.              Serra-Llobet A, Jähnig S C, Geist J, Kondolf G M, Damm C, Scholz M, Lund J, Opperman J J, Yarnell S M, Pawley A, Shader E. Restoring rivers and floodplains for habitat and flood risk reduction: experiences in multi-benefit floodplain management from California and Germany. Frontiers in Environmental Science. 2022. 9:778568.
16.              Liang S, Kinouchi T. Water level forecasting in a controlled shallow lake by data-driven modelling: a case study of Lake Kasumigaura, Japan. In AGU Fall Meeting Abstracts. 2022.
17.              Kizhisseri M I, Mohamed M M, El-Shorbagy W, Chowdhury R, McDonald A. Development of a dynamic water budget model for Abu Dhabi Emirate, UAE. Plos one. 2020. 16(1): 245140.
18.              Grison C, Koop S, Eisenreich S, Hofman J, Chang IS, Wu J, Savic D, Van Leeuwen K. Integrated water resources management in cities in the world: global challenges. Water Resources Management. 2023 May;37(6):2787-803.
19.              Moggridge BJ, Thompson RM. Cultural value of water and western water management: an Australian Indigenous perspective. Australasian journal of water resources. 2021 Jan 2;25(1):4-14.
20.              Nkosi M, Mathivha FI, Odiyo JO. Impact of land management on water resources, a South African context. Sustainability. 2021 Jan 13;13(2):701.
21.              Algaba MH, Huyghe W, Van Leeuwen K, Koop S, Eisenreich S. Assessment and actions to support integrated water resources management of Seville (Spain). Environment, Development and Sustainability. 2024;26(3):7347-75.
22.              Escobedo Garcia N, Ulibarri N. Planning for effective water management: an evaluation of water management plans in California. Journal of Environmental Planning and Management. 2023 Nov 10;66(13):2739-59.
سیاست گذاری پیشرفت شهری
دوره 3، شماره 1
بهار 1405
صفحه 159-172

  • تاریخ دریافت 07 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 11 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 26 آبان 1404
  • تاریخ انتشار 11 دی 1405