انتشارات شهرداری تهران سیاست گذاری پیشرفت شهری 3092-653X مقالات آماده انتشار 2026 05 31 Examining the Consequences of Moving the Capital to Makran with Hydropolitical Approaches and Hydro-Hegemonic Structures بررسی تطابق پیامدهای انتقال پایتخت به مکران با رویکردهای هیدروپلیتیک و ساختارهای هیدروهژمون 244609 10.22034/judpm.2026.581957.1105 FA رامتین طاوسی راد گروه مهندسی احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران 0009-0006-3284-2140 محمد انصاری قوجقار استادیار، گروه مهندسی احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0003-0485-5551 آرش ملکیان گروه مهندسی احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران 0000-0001-8174-6784 Journal Article 2026 05 18 This research investigates the strategic implications and challenges of relocating Iran's capital from Tehran to the Makran region, with a specific focus on hydropolitical dimensions and water resource sustainability. Given the escalating water management crisis and the inherent instability of the current centralized capital model, this study employs expert opinion analysis and a weighted scoring modeling approach to evaluate the multi-dimensional impacts of this relocation. The findings indicate that the current water management paradigm in Tehran faces severe hydropolitical instability, and relocating the capital could facilitate a redistribution of power and a shift in hydropolitical equilibrium toward Iran's southeast. However, statistical analysis reveals a critical gap between strategic necessity and infrastructural readiness; specifically, the inadequacy of existing infrastructure in the Makran region and the risks associated with localized water resource tensions are identified as primary threats to the project. The results of this study emphasize that the success of such a large-scale strategic relocation necessitates a transition from centralized management toward an integrated, cross-sectoral governance model. Without strengthening water infrastructures and mitigating geopolitical risks, the relocation may exacerbate environmental and social crises within the region. پژوهش حاضر به بررسی پیامدها و چالش‌های استراتژیک طرح انتقال پایتخت ایران از تهران به منطقه مکران با تمرکز بر ابعاد هیدروپلیتیک و پایداری منابع آب می‌پردازد. این مطالعه با استفاده از مطالعات منابع کتابخانه‌ای و تحلیل نظرات حاصل از پرسشنامه محقق ساخته کارشناسان فعال در زمینه منابع آب و مباحث هیدروپلتیک، ابعاد مختلف این انتقال را مورد ارزیابی قرار داده است. پرسشنامه محقق‌ساخته در 3 بخش کمی در 10 گویه بسته با مقیاس لیکرت 5 درجه‌ای به‌منظور توصیف عمیق در سه یعد امنیت آبی، پیامدهای ژئوپلیتیک و پایداری ملی طراحی شد. نتایج نشان می‌دهد که مدل فعلی مدیریت منابع آب در تهران از نظر هیدروپلتیک دچار ناپایداری شدید است و انتقال پایتخت می‌تواند منجر به بازتوزیع قدرت و تعادل هیدروپلیتیک به سمت جنوب شرق ایران شود. با این حال، نتایج حاصل از نظرات کارشناسان، شکافی حیاتی میان ضرورت‌های استراتژیک و آمادگی زیرساختی را آشکار می‌سازد. به طوری که عدم کفایت زیرساخت‌های موجود در منطقه مکران با 90 درصد توافق آرا میان پاسخ دهندگان و ریسک‌های مربوط به تنش‌های محلی بر سر منابع آب با 40 درصد آرا به عنوان تهدیدهای اصلی در برابر این طرح شناسایی شده‌اند. نتایج پژوهش تأکید می‌کند که با توجه به ماهیت چندبعدی این تصمیم و همچنین موافقت 90 درصدی و قاطع پاسخ دهندگان حاضر در این مقاله، موفقیت این طرح ، مستلزم گذار از مدیریت متمرکز به سمت الگوی حکمرانی یکپارچه و هماهنگ میان‌بخش است و بدون تقویت زیرساخت‌های آبی و مدیریت ریسک‌های ژئوپلیتیک، می‌تواند منجربه تشدید بحران‌های زیست‌محیطی و اجتماعی در منطقه شود.