انتشارات شهرداری تهران سیاست گذاری پیشرفت شهری 3092-653X 3 2 2026 06 01 Optimizing Tourist Attraction in the Historic Khorramabad Valley: A Sustainable Urban Tourism Planning Approach بهینه‌سازی جذب گردشگر در درۀ تاریخی خرم‌آباد: با رویکرد برنامه‌ریزی گردشگری پایدار شهری 299 314 235947 10.22034/judpm.2025.556087.1071 FA علی اصغر عبدشاهی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران 0009-0007-8243-760X Journal Article 2025 10 23 <span>The Historic Khorramabad Valley, one of Iran’s oldest human settlements and a UNESCO World Heritage Site, holds exceptional natural and cultural tourism potential, yet faces barriers in infrastructure, marketing, and planning. This study aimed to determine the optimal combination of tourism infrastructure, destination marketing, and cultural-recreational events to maximize tourist attraction using Response Surface Methodology (RSM) with Central Composite Design. The sample included 101 tourism practitioners in Lorestan, assessed via a 9-point Likert questionnaire under hypothetical scenarios. The quadratic model (R² = 0.9638) was optimal. Results revealed marketing with the strongest linear effect (coefficient 1.23), infrastructure with positive quadratic effect (increasing returns), and events with negative quadratic effect (diminishing returns beyond optimum). A positive marketing-events interaction indicated synergy. The optimal mix infrastructure and marketing at level 9, events at 8.015 yielded 7.98 attraction. Findings underscore the need for integrated, data-driven sustainable tourism planning. Recommendations include forming an inter-sectoral steering committee, phased infrastructure investment, smart marketing, and optimized event management.</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA">درۀ تاریخی خرم‌آباد به ‌عنوان یکی از زیستگاه‌های کهن بشری ایران و ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، ظرفیت‌های منحصربه‌فردی در گردشگری طبیعی و فرهنگی دارد، اما چالش‌های زیرساختی، بازاریابی و برنامه‌ریزی مانع بهره‌برداری پایدار آن شده است. این پژوهش با هدف تعیین ترکیب بهینۀ سه عامل «زیرساخت گردشگری»، «بازاریابی و تبلیغات مقصد» و «رویدادهای فرهنگی ـ </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">‌</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">تفریحی» برای بیشینه‌سازی جذب گردشگر، از روش مدل‌سازی سطح پاسخ با طرح مرکب مرکزی بهره گرفت. جامعۀ آماری شامل ۱۰۱ نفر از فعالان گردشگری لرستان بود و داده‌ها با پرسش‌نامۀ ۹‌درجه‌ای لیکرت در سناریوهای فرضی جمع‌آوری شد. مدل درجۀ دوم با ضریب تبیین</span><span lang="AR-SA"> </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">9638/0</span><span lang="AR-SA"> </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">بهینه انتخاب شد. نتایج نشان داد بازاریابی قوی‌ترین اثر خطی (ضریب 23/1)، زیرساخت اثر درجۀ دوم مثبت (بازدهی فزاینده) و رویدادها اثر درجۀ دوم منفی (اشباع پس از سطح بهینه) دارد. تعامل مثبت بازاریابی و رویدادها هم‌افزایی ایجاد می‌کند. ترکیب بهینه (زیرساخت و بازاریابی در سطح ۹، رویدادها در 015/8) جذب را به 98/7 می‌رساند. یافته‌ها بر ضرورت رویکرد یکپارچه و داده‌محور در برنامه‌ریزی گردشگری پایدار تأکید دارد. پیشنهادها شامل تشکیل کمیتۀ راهبری، سرمایه‌گذاری پلکانی زیرساختی، بازاریابی هوشمند و مدیریت بهینۀ رویدادها است.</span> https://www.judpm.ir/article_235947_098c49ad773b0194944780694c21040a.pdf