انتشارات شهرداری تهران سیاست گذاری پیشرفت شهری 3092-653X 3 1 2027 01 01 Data-Driven Application of the Water and Power Observatory in Flood Management in the Metropolis of Ahvaz کاربست داده‌محور رصدخانه آب و انرژی در مدیریت سیلاب کلان شهر اهواز 1 17 231061 10.22034/judpm.2025.542528.1059 FA مصطفی معصومی رصدخانۀ آب و انرژی سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران سید ابراهیم حسینی مدیریت مهندسی رودخانه‌ها و سواحل سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران غلامحسین کریمی رصدخانۀ آب و انرژی سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران عارف وائلی رصدخانۀ آب و انرژی سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران اردشیر کلانی رصدخانۀ آب و انرژی سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران Journal Article 2025 07 23 <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'Angsana New'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">The presence of permanent rivers or seasonal streams in populated areas or in the vicinity of large cities such as Tehran, Ahvaz, Isfahan, and Shiraz, in addition to creating opportunities for urban development, should always be considered as a potential threat in terms of risks and damages caused by floods. The presence of 5 important and flood rivers in Khuzestan Province and the location of the metropolis of Ahvaz and some important cities in the vicinity of these rivers shows that floods are always lurking in the shadows of entering these cities. 60 years of experience in water resources management in Khuzestan Province has led to integrated and more accurate flood management, which can be introduced as a suitable model for the flood management process in cities located in the vicinity of rivers or streams. In the April 2019 flood in the Khuzestan region, the effective use of data, information, and model output, along with the correct analysis of various scenarios, resulted in the maximum flow rate of the Karun River in the Ahvaz section not exceeding 3,200 m3/s. This was while, based on mathematical models and field evidence, if the aforementioned measures were not implemented, the flow rate in the Ahvaz section would have exceeded 5,000 m3/s, causing financial and human losses. In this article, which was conducted in a descriptive-analytical manner after collecting and processing data, based on the lessons learned and experiences gained from the management of the aforementioned flood, the role of the Water and Energy Observatory in predicting and reducing flood risks in the period before, during, and after the flood is presented as an efficient model. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Angsana New','serif'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">وجود رودخانه‌های دائم یا مسیل‌های فصلی در محدوده‌های جمعیتی یا در مجاورت ‌شهرهای بزرگ نظیر تهران، اهواز، اصفهان و شیراز، علاوه بر ایجاد فرصت برای توسعۀ شهری، همواره به عنوان تهدیدی بالقوه از نظر خطرات<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'Angsana New'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Angsana New','serif'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">و<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'Angsana New'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Angsana New','serif'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">آسیب‌های<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'Angsana New'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Angsana New','serif'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">ناشی<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'Angsana New'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Angsana New','serif'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">از سیلاب، ‌باید مد نظر قرار گیرد. جاری بودن 5 رودخانۀ مهم و سیلابی در استان خوزستان و قرار گرفتن کلان‌شهر اهواز و برخی شهرهای مهم در مجاورت این رودخانه‌ها، نشان می‌دهد سیلاب همواره در کمین ورود به این شهرها است. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; mso-ansi-font-size: 14.0pt; font-family: 'Angsana New','serif'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">تجارب ۶0سالۀ به‌دست‌آمده از مدیریت منابع آب در استان خوزستان، باعث مدیریت یکپارچه و دقیق‌تر سیلاب شده است که می‌تواند به عنوان <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Angsana New','serif'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 0pt; mso-ligatures: none; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">الگوی مناسبِ فرایند مدیریت سیلاب در شهرهایی که در مجاورت رودخانه‌ها یا مسیل‌ها قرار دارند معرفی شود. در سیلاب فروردین 1398 منطقۀ خوزستان، استفادۀ مؤثر از داده‌ها، اطلاعات و خروجی مدل‌ها در کنار تحلیل صحیح سناریوهای مختلف باعث شد که حداکثر دبی عبوری رودخانۀ کارون در مقطع اهواز از 3200 مترمکعب بر ثانیه تجاوز نکند. این در حالی بود که بر اساس مدل‌های ریاضی و شواهد میدانی در صورت عدم اجرای اقدامات پیش‌گفته، دبی عبوری در مقطع اهواز از 5 هزار مترمکعب بر ثانیه عبور می‌کرد و خسار‌ت‌های مالی و انسانی به بار می‌آورد. در این مقاله که پس از جمع‌آوری و پردازش داده‌ها، به شکل توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است، بر اساس درس‌آموخته‌ها و تجارب حاصل از مدیریت سیلاب یادشده، نقش رصدخانۀ آب و انرژی در پیش‌بینی و کاهش مخاطرات سیلاب در بازۀ زمانی قبل، حین و پس از وقوع سیل به عنوان یک الگوی کارآمد ارائه شده است.

https://www.judpm.ir/article_231061_f551958197dcf3178a02f4eb85afac43.pdf