انتشارات شهرداری تهران سیاست گذاری پیشرفت شهری 3092-653X 2 3 2025 06 01 A Comparative Study on the Feasibility of Implementing Electric Buses in Tehran's Public Transportation Fleet, Iran: A Global Experience Perspective بررسی تطبیقی امکان پیاده‌سازی اتوبوس‌های برقی در ناوگان حمل‌ونقل همگانی کلان‌شهر تهران، ایران؛ با نگاهی به تجارب جهانی 297 318 220223 10.22034/judpm.2025.516440.1031 FA پیام معینی مدیر گروه مطالعات حمل‌ونقل و ترافیک، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران حمید میرزاحسین دانشیار، گروه مهندسی عمران ـ برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل، دانشکدۀ فنی ‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین 0000-0003-1615-9553 علی ذهب‌صنیعی کارشناس گروه مطالعات حمل‌ونقل و ترافیک، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران امین فریدی اقدم دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران ـ برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل‌، دانشکدۀ فنی ‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین 0009-0000-9538-7006 Journal Article 2025 03 17 Tehran, as one of the most polluted and densely populated metropolises in the world, faces escalating challenges in its public transportation sector. An aging fleet of diesel buses, high levels of pollutant emissions, heavy operational costs, and dependence on fossil fuels are among the critical issues necessitating a comprehensive review of the public transport system. In this context, electric buses, as an innovative, clean, and technologically advanced solution, offer significant potential for reducing pollution, achieving economic savings, and enhancing service quality. This paper aims to assess the feasibility of deploying electric buses in Tehran's public transportation fleet by adopting a comparative and policy-oriented approach, analyzing the technical, economic, infrastructural, and institutional dimensions of this transition. The main innovation of the study lies in presenting a three-phase, localized model for electrifying the fleet, based on global experiences and the specific characteristics of Tehran. Case studies of cities such as Shenzhen, Paris, and Shanghai have been reviewed, and their findings adapted to Tehran's context. Additionally, frameworks such as thematic analysis, cost-benefit analysis (TCO, NPV) and power grid capacity assessments have been employed to evaluate the economic sustainability and operational feasibility of implementing this policy in Tehran. The results suggest that with the establishment of appropriate infrastructure and institutional support, phased implementation could play a significant role in achieving sustainable transportation goals and improving urban environmental quality. کلان‌شهر تهران، به ‌عنوان یکی از شهرهای آلوده‌ و پرتراکم‌ جهان، با چالش‌های فزاینده‌ای در حوزۀ حمل‌ونقل همگانی مواجه است. ناوگان فرسودۀ اتوبوس‌های دیزلی، انتشار بالای آلاینده‌ها، هزینه‌های عملیاتی سنگین و وابستگی به سوخت‌های فسیلی، از جمله مسائلی هستند که نیاز به بازنگری در سیستم حمل‌ونقل همگانی را ضروری می‌سازند. در این‌میان، اتوبوس‌های برقی به‌ عنوان راهکاری نوین، پاک و فناورانه، پتانسیل بالایی برای کاهش آلودگی، صرفه‌جویی اقتصادی و ارتقای کیفیت خدمات دارند. مقالۀ حاضر با هدف امکان‌سنجی اجرای اتوبوس‌های برقی در ناوگان حمل‌ونقل همگانی تهران، با بهره‌گیری از رویکردی تطبیقی و سیاست‌محور، به تحلیل ابعاد فنی، اقتصادی، زیرساختی و نهادی این انتقال می‌پردازد. نوآوری اصلی مقاله، ارائۀ یک مدل سه‌مرحله‌ای بومی‌سازی‌شده برای برقی‌سازی ناوگان بر اساس تجارب جهانی و ویژگی‌های خاص شهر تهران است. در این زمینه، مطالعات موردی شهرهایی همچون شنژن، پاریس و شانگهای مورد بررسی قرار گرفته و نتایج آن با شرایط تهران تطبیق داده شده است. از سوی دیگر، با بهره‌گیری از چارچوب‌هایی نظیر تحلیل محتوایی، تحلیل هزینه ـ فایده (TCO، NPV) و تحلیل توان شبکۀ برق شهری، امکان‌پذیری اجرای این سیاست در تهران از منظر پایداری اقتصادی و ظرفیت اجرایی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد در صورت تأمین زیرساخت‌های مناسب و پشتیبانی نهادی، اجرای فازبندی‌شده این سیاست می‌تواند سهم مهمی در تحقق اهداف حمل‌ونقل پایدار و بهبود کیفیت زیست شهری ایفا کند. https://www.judpm.ir/article_220223_a5cd6b9ebe01165f3078a894d8ba97b6.pdf